تابلو برق

  • Share it:

تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

مجموعه طراحی و اجرای تابلو برق از دو بخش طراحی و اجرا تشکیل شده است که اشاره ای کلی به موارد آن داریم:

 

طراحی و اجرای تابلو برق

– طراحی و اجرای تابلو برق اولیه و محاسبه قطعات لازم

– طراحی و نحوه چیدمان لوازم تابلو

– اصول و استانداردهای مربوطه

– بدست آوردن ابعاد کلی تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

اجرا و مونتاژ تابلو برق

– اجرای شینه کشی ، اصول و استانداردهای آن

– اجرای سیم کشی ، اصول و استانداردهای آن

و همچنین در این مقاله به مباحث زیر می پردازیم:

طراحی تابلو برق , جدول-جریان فیوزوکابل برای موتور , قطعات لازم برای موتورھای ستاره-مثلث , جدول انتخاب قطعات ستاره- مثلث , نقشھ قدرت و فرمان ستاره-مثلث , طراحی و نحوه چیدمان لوازم تابلو , (چیدمان برخی لوازم در تابلو) , اصول و استانداردھای چیدمان , بدست آوردن ابعاد کلی تابلو برق , اجرا و مونتاژ , اجرای شینه کشی , اصول واستانداردھای شینه کشی, جدول-انتخاب شمش مس , اجرای سیم کشی, ویژگیھای نقشه مدار قدرت و فرمان , جدول-نمادھا و نشانه ھای مدار , (IEC,VDE) اصول و استانداردھای سیم کشی , (محاسبھ سطح مقطع سیم) , نحوه سیم کشی و عملکرد برخی لوازم , (VDE) جدول-جریان مجاز سیم , (IEC,DIN VDE) انشعاب جریان , (اصول و استانداردھای توزیع انرژی و سطح مقطع) , محاسبه خازن , جدول-محاسبھ خازن , نقشه فرمان بانک خازن

طراحی و اجرای تابلو برق

اطلاعات و جدولھای پرکاربرد ومھم در مقاله طراحی و اجرای تابلو برق از این قبیل می باشد:

جدول انواع حفاظت (درجه حفاظتی) DIN VDE

جدول-جریان سیم در دماھای مختلف محیط

جدول-قطر گلند و لولھ ھای فولادی حامل سیم

جدول-اطلاعات مفید درمورد سیمھای افشان

مفھوم رنگ بندی شستی ھای فرمان و ھشداردھنده DIN

 

مقدماتی در زمینه طراحی و اجرای تابلو برق

همانطور که میدانید ،در رابطه با تابلوهای برق و اتوماسیون صنعتی،کتابها،مقالات،سایتها و منابع زیادی وجود دارند که همه آنها بسیار مفید می باشند.از آنجا که این رشته ، ترکیبی از چند زیر شاخه برق صنعتی است ، مطالب کاملی که شامل تمام جزئیات لازم در مورد تابلو های برق باشد، وجود ندارد، بلکه در هر یک از منابع مربوط به برق صنعتی ، قسمتی از آن بیان شده و بصورت پراکنده ارائه شده است. بنابراین برای شروع به کار، وکسب اطلاعات درمورد تابلو برق باید کتابهای قطور و سایتهای گسترده ای را جستجو کنیم که بسیاری از علاقه مندان ،از انجام آن باز میمانند. بنابراین ما سعی کردیم گزیده ی این مطالب را که در صنعت تابلو سازی برق بسیار مورد استفاده و کاربردی میباشد را بیان کنیم. این مجموعه،برای افرادی که دررشته برق فعالیت دارند بسیار مفید است به خصوص برای دانشجویان و کسانی که تازه وارد بازار کار دراین رشته میشوند. البته ما سعی کردیم مطالبی را بیان کنیم که بیشتر تجربی وکاربردی میباشند که هیچ جایی نمیتوان آن را به این صورت ،کاربردی و با بیان نکات ضروری یافت . VDE- این مجموعه با بهره گیری از کتابهای برق صنعتی و استاندارد های و نیز بامصاحبه و کمک NEMA امریکا و AWG، بین المللی IEC – آلمان DIN افرادی که بیش از چهل سال ، تجربه ی فنی در شرکت های بزرگ تابلوسازی را داشته – اند ، گردآوری شده است.

 

– طراحی اولیه و محاسبه قطعات برای طراحی و اجرای تابلو برق

در این قسمت به شما درمیابید که چطور ،طبق خواسته ی مشتری و با توجه به مصرف کننده هایی که داریم قطعات خود را مانند : انواع کلید ، فیوز ، کنتاکتور ، بیمتال و … را انتخاب و محاسبه کنیم:

” تهیه لیست لوازم ”

– روشنایی و لامپ ها

-روشن-خاموش کردن تک تک:

—————————————->

برای هر لامپ یک کلید مینیاتوری لازم است رنج و آمپر آنرا طبق فرمول شماره ۱ تعیین میکنیم

 

– روشن- خاموش کردن لامپها بصورت گروهی:

—————————————->

اگر بخواهیم یک سری لامپ(مثلا ۳۰ لامپ ۵۰۰ وات) را بصورت گروهی روشن کنیم:

برای این کار بهتر است از کنتاکتور استفاده میکنیم(بهتر است از ۲۰ آمپر به بالا،کنتاکتوری شود)

طراحی و اجرای تابلو برق

 طراحی و اجرای تابلو برق

بنابراین لوازم ماشامل: کلید مینیاتوری ۴۰ آمپر و کنتاکتور ۴۰ آمپر میباشد.

 

**نکته:

توجه داشته باشید که چون لامپها تکفاز است باید به تعداد مساوی روی هر فاز اصلی(برق سه فاز) تقسیم شوند تا،تعادل فاز برقرار شود.

-در فرمان کنتاکتور این نوع مدارها میتوان فوتوسل در نظر گرفت تا به صورت اتومات،لامپها روشن- خاموش شوند.

 

– راه اندازی الکترو موتورها:

اولین مسئله ای که ما باید در مورد الکترو موتورها بفهمیم ،اطلاعاتی مانند:

توان موتور ، جریان نامی ، ولتاژ ،نحوه ی اتصال(ستاره- مثلث-مستقیم) ، تعداد دور در دقیقه، که تمامی این اطلاعات روی پلاک حک شده است.

– -مهمترین مورد برای الکترو موتور توان موتور (P) که به ( kw ) می باشد, که با داشتن این مطلب میتوانیم تمامی لوازم مورد نیاز برای راه اندازی موتور را محاسبه کنیم

 

-قطعات لازم برای موتورهای تک فاز:

—————————————->

فیوز محافظ(میتواند فیوز کاردی،مینیاتوری،کلید حرارتی و…باشد)

۲- کنتاکتور

۳- بی متال (در مواردی که کلید حرارتی وجود دارد،نیازی به بی متال نیست)

*نکته:در طراحی تابلو برق ما به روشهای مختلف میتوانیم قطعات لازم راانتخاب کنیم که ما در کل این مجموعه حداقل را در نظر میگیریم چون به هر روش که انجام دهیم , طراحی به چند چیز وابسته است:

 

اصول و عوامل مهم در طراحی:

۱ – ایمنی :در انتخاب لوازم و طراحی مدارات فرمان و نحوه ی عملکرد سیستم باید ایمنی رعایت شود.

۲ – کارکرد عملی:یعنی در هر روشی باید یک خروجی مساوی داشته باشیم و تمامی خواسته هایمان برآورده شود.(نتیجه تغیر نکند)

۳ – صرفه ی اقتصادی: هر سیستمی نسبت به حساسیت آن مجموعه با قیمتهای متفاوت طراحی میشوند.

مثلا کنتاکتوری که برای دستگاه CNC استفاده می شود , مثلا کنتاکتوری که برای دستگاه قیمت میباشد باید از جنسهای مرغوب ومارکهای معتبر باشد.

خطاهای انسانی:در هر سیستمی باید سعی کنیم ، کوچکترین احتمال خطا و سهل انگاری که از کاربر ویا اپراتور سرمی زند را درنظر بگیرم.

 

-قطعات لازم برای موتورهای سه فاز تک ضرب :

—————————————->

۱ – فیوز محافظ(میتواند فیوز کاردی،مینیاتوری،کلید حرارتی و…باشد)

۲ – کنتاکتور

۳ – بی متال

۴ – کنترل فاز

**فرمول کاربردی:   محاسبه ی جریان برای موتور(بدون استفاده جدول)

 طراحی و اجرای تابلو برق

نکته:

۱ – کلید محافظ بسته به نوع و کارکرد موتور ،معمولا از ۱.۵ تا ۲برابر جریان موتور ، بالاتر گرفته میشود.

در استاندارد امریکا ( AWG) :

تصویر

۲ – به طور کلی اگر به روشهای فرمولی ،محاسبه میکنید احتمال کمی تفاوت با جدول وجود دارد که میتواند خاطر دلایل زیر میباشد:

– کسینوس فی -جریان اولیه و راه انداز موتورها(درمصارف مختلف جریانها فرق میکنند)- نوسان ولتاژ- دورموتور – ولتاژی که در جدول محاسبه شده( ۴۰۰ یا ۳۸۰ ) و…

۳ – کنتاکتور را به علت کارکرد بالا(قطع و وصل زیاد) باید حتی المقدور ۱.۵ تا ۲رنج(نسبت به نوع کارکرد و تعداد ضربات آن) بالاتر در نظر گرفت.

۴ – تنظیم بیمتال، همان جریان I محاسبه فرمول ۲ میباشد.

طراحی و اجرای تابلو برق

نمای قسمتی از تابلو برق

ترتیب چیدمان (کلید حرارتی-کنتاکتور-ترمینال)

جریان
فیوز
جریان
بی متال
جریان
کناکتور
ولتاژ
۴۱۵-۴۴۰v
ولتاژ
۴۱۵-۴۴۰v
ولتاژ
۳۸۰V
ولتاژ
۳۸۰V
ولتاژ
۲۲۰-۲۴۰v
ولتاژ
۲۲۰-۲۴۰v
AAAHPKWHPKWHPKW
۲۱-۱/۶۹۰/۵۰/۳۷
۲-۴۱/۶-۲/۵۹۰/۷۵۰/۵۵۰/۵۰/۳۷
۲-۴۱/۶-۲/۵۹۱۰/۷۵۱۰/۷۵
۴-۶۲/۵-۴۹۱/۵۱/۱۱۱/۱۰/۷۵۰/۵۵
۴-۶۲/۵-۴۹۲۱/۵۲۱/۵۱۰/۷۵
۶-۸۴-۶۹۳۲/۲۳۲/۲۱/۵۱/۱
۸-۱۲۴-۶۹۴۳۴۳۲۱/۵
۸-۱۲۵/۵-۸۹۵۳/۷
۱۰-۱۲۷-۱۰۱۶۵/۵۴۳۲/۲
۱۲-۱۶۱۰-۱۳۱۶۷/۵۵/۵۷/۵۵/۵۴۳
۱۶-۲۰۱۳-۱۵۱۶۱۰۷/۵۱۰۷/۵۵/۵۴
۱۶-۲۰۱۳-۱۸۱۶۱۲/۵۹
۲۰-۲۵۱۸-۲۵۲۵۱۳/۵۱۰۷/۵۵/۵
۲۵۱۸-۲۵۲۵۱۵۱۱۱۵۱۱۱۰
۳۲-۴۰۲۳-۳۲۴۰۲۰۱۵۲۰۱۵۱۰۷/۵
۴۰۳۰-۴۰۴۰۲۵۱۸/۵۲۵۱۸/۵۱۳/۵۱۰
۴۰۳۰-۴۰۴۰۳۰۲۲۱۵۱۰
۵۰-۶۳۳۸-۵۰۶۳۳۲۲۵۳۰۲۲
۶۳۴۸-۵۷۶۳۴۰۳۰۲۰۱۵
۶۳۴۸-۵۷۶۳۴۵۳۳۴۰۳۰۲۵۱۸/۵
۶۳۵۷-۶۶۶۳۵۰۳۷
۸۰۶۶-۸۰۸۰۶۰۴۵۵۰۳۷۳۰۲۲
۱۰۰۷۵-۱۰۵۱۲۵۷۰۵۰۶۰۴۵
۱۲۵۹۵-۱۲۵۱۲۵۸۰۵۹۷۵۵۵۴۰۲۰
۱۲۵۹۵-۱۲۵۱۵۲۹۰۶۵
۱۶۰۱۲۰-۱۶۰۲۰۰۱۰۰۷۵۱۰۰۷۵۵۰۳۷
۱۶۰۱۲-۱۶۰۲۰۰۶۰۴۵
۲۰۰۱۵۰-۲۰۰۲۰۰۱۲۵۹۰۱۲۵۹۰۷۵۵۵
۲۵۰۱۶۰-۲۵۰۲۶۰۱۵۰۱۱۰۱۵۰۱۱۰
۲۵۰۱۶۰-۲۵۰۲۶۰۱۷۵۱۳۲
۲۵۰۲۰۰-۳۱۵۲۶۰۲۰۰۱۵۰۱۷۵۱۳۲۱۰۰۷۵
۳۱۵۲۵۰-۴۰۰۴۵۰۲۲۵۱۶۵۲۲۰۱۶۰۱۲۵۹۰
۴۰۰۲۵۰-۴۰۰۴۵۰۲۵۰۱۸۵۱۵۰۱۱۰
۴۰۰۳۱۵-۵۰۰۴۵۰۳۰۰۲۲۰۲۷۰۲۰۰
۵۰۰۳۱۵-۵۰۰۴۵۰۳۵۰۲۵۰۳۰۰۲۲۰۱۷۵۱۳۲
۶۳۰۴۰۰-۶۳۰۶۳۰۴۰۰۲۹۰۳۵۰۲۵۰۲۲۰۱۶۰
۶۳۰۵۰۰-۸۰۰۶۳۰۴۳۰۳۱۵

 

جدول تعیین فیوز وکابل موتورهای سه فاز (تک ضرب)

راه اندازی مستقیم کابل مسی mm2راه اندازی مستقیم فیوزشدت جریان در شبکه ۳۸۰ ولتیقدرت الکتروموتور بر حسب اسب بخار H-Pقدرت الکتروموتور بر حسب کیلو وات kw
۱/۵
۱/۵
۱/۵
۲
۲
۲
۰/۷۵
۰/۸۵
۱/۲۵
۰/۲۵
۰/۳۵
۰/۵۵
۰/۱۸
۰/۲۵
۰/۳۷
۱/۵
۱/۵
۱/۵
۴
۴
۴
۱/۷۵
۲/۲
۲/۸
۰/۷۵
۱
۱/۵
۰/۵۵
۰/۷۵
۱/۱
۱/۵
۱/۵
۱/۵
۶
۱۰
۱۰
۳/۷۵
۵/۲
۶/۸
۲
۳
۴
۱/۵
۲/۲
۳
۱/۵
۱/۵
۲/۵
۱۶
۲۰
۲۵
۱۶
۲۰
۲۵
۸/۶
۱۱/۵
۱۵
۵/۴
۷/۵
۱۰
۴
۵/۵
۷/۵
۴
۶
۱۰
۳۶
۵۰
۶۳
۲۲/۵
۳۰
۳۶
۱۵
۲۰
۲۵
۱۱
۱۵
۱۸/۵
۱۰
۱۶
۲۵
۶۳
۸۰
۱۰۰
۴۲
۵۷
۷۱
۳۰
۴۰
۵۰
۲۲
۳۰
۳۷
۳۵
۳۵
۷۰
۱۲۵
۱۲۵
۲۰۰
۸۶
۱۰۳
۱۴۰
۶۰
۷۵
۱۰۰
۴۵
۵۵
۷۵
۷۰
۹۵
۱۲۰
۲۲۴
۲۵۰
۳۰۰
۱۶۸
۲۰۶
۲۴۷
۱۲۰
۱۵۰
۱۷۵
۹۰
۱۱۰
۱۳۲
۱۵۰
۲۴۰
---
۳۳۵
۴۲۵
---
۲۹۵
۳۷۲
۴۲۵
۲۱۵
۲۶۶
۳۳۵
۱۶۰
۲۰۰
۲۵۰

 

 

– قطعات لازم برای موتورهای ستاره-مثلث (کنتاکتوری) 

—————————————->

همانطور که میدانید این روش، برای کم کردن جریان راه انداز موتورهای با قدرت بالا استفاده میشود.که ابتدا موتور به حالت ستاره شروع بکار میکند وپس از رسیدن به دور نامی خود رسید ، به حالت مثلث در می آید.

-برای مشخص شدن این نوع اتصال باید به پلاک موتور توجه کرد.

طراحی و اجرای تابلو برق

لوازم مورد استفاده:

۱ – فیوز محافظ(میتواند فیوز کاردی،مینیاتوری،کلید حرارتی و…باشد)

۲ – کنتاکتور ۳ عدد

۳ – بی متال

۴ – کنترل فاز

۵ – تایمر

سپس به جدول صفحه ۱۳ رجوع میکنیم تا رنج هریک از قطعات را محاسبه کنیم.

 

** نکات مورد توجه در ستاره مثلث

۱ – بهتر است برای محافظت ، از کلید حرارتی (برای حفاظت کل مدار )، و هم بیمتال ، (برای حفاظت خط اصلی ) استفاده شود.

۲ – در مدارات ستاره مثلث،جریان کل موتور،روی دو خط :” اصلی و مثلث “، تقسیم میشود یعنی هر خط ۰.۵۸ آمپر کل جریان موتور را تحمل میکند یعنی:

۳ – کلید محافظ(فیوز) حدودا ، ۲.۲ برابر توان(kw) موتور می باشد.

۴ – رنج بیمتال را از طریق فرمول زیر محاسبه می کنیم:

طراحی و اجرای تابلو برق

تا اینجا نحوه ی برآورد قطعات تابلوهای معمول وپر کاربرد را گفتیم.حال که لیست لوازم مورد استفاده در تابلو را آماده کردید ،مرحله بعد:

نحوه ی چیدمان و محاسبه ی ابعاد تابلو را انجام میدهیم.

جریان
فیوز
جریان
بی متال
جریان
کنتاکتور
ولتاژ
۴۱۵-۴۴۵۰V
ولتاژ
۴۱۵-۴۴۵۰V
ولتاژ
۳۷۸V
ولتاژ
۳۷۸V
ولتاژ
۲۲۰-۲۴۰V
ولتاژ
۲۲۰-۲۴۰V
AAAHPKWHPKWHPKW
۱۶۷-۱۰۱۲۱۰۸/۵۱۰۷/۵۵/۵۴
۲۰۷-۱۰۱۲۱۲/۵۹
۲۰۱۰-۱۳۱۲۱۳/۵۱۰۷/۵۵/۵
۲۵۱۳-۱۸۱۶۱۵۱۱۱۵۱۱
۳۲۱۳-۱۸۱۶۲۰۱۵۲۰۱۵۱۰۷/۵
۴۰۱۸-۲۵۲۵۲۵۱۸/۵۲۵۱۸/۵۱۳/۵۱۰
۴۰۱۸-۲۵۱۵۱۱
۵۰۱۸-۲۵۲۵۳۰۲۲
۵۰-۶۳۲۳-۳۲۴۰۳۰۲۲
۶۳۲۳-۳۲۴۰۳۵۲۵۲۰۱۵
۶۳۳۰-۴۰۴۰۴۰۳۰۴۰۳۰۲۵۱۸/۵
۸۰۳۰-۴۰۴۰۴۵۳۳
۸۰۳۰-۴۰۴۰۵۰۳۷
۸۰۳۸-۵۰۶۳۵۰۳۷۳۰۲۲
۱۰۰۳۸-۵۰۶۳۶۰۴۵
۱۰۰۴۸-۵۷۶۳۷۰۵۰۶۰۴۵
۱۲۵۵۷-۶۶۶۳۸۰۵۸۷۵۵۵۴۰۳۰
۱۲۵۶۰-۸۰۸۰۹۰۶۵۵۰۳۷
۱۶۰۷۵-۱۰۵۱۲۵۱۰۰۷۵۱۰۰۷۵۶۰۴۵
۲۰۰۷۵-۱۰۵۱۲۵۱۲۵۹۰
۲۰۰۹۵-۱۲۵۱۲۵۱۲۵۹۵۷۵۵۵

تصویر جدول کنداکتور

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

  • طراحی نحوه جیدمان لوازم تابلو
  • بعد از محاسبه قطعات و به دست اوردن لیست لوازم در تابلو و نیز مارک آنها , جیدمان را شروع می کنیم.(در چیدمان , مارک لوازم مهم است زیرا برخی فطعات مثل کمتاکتور , کلید اتوماتیک , تایمر و … ر هر مارکی , ابعاد و اندازه های آنها با هم فرق می کند.)
  • ما به کمک نرم افزار اتوکد نیز می توانیم چیدمان طراحی را با همین اصول انحام دهیم.

 

محل نصب و چیدمان برخی از لوازم

معمولاً به ترتیب زیر:

۱- کنترل کننده های فرمان و plc :در بالا ترین فسمت یعنی سینی

۲-کلید اصلی : با کمی فاصله از دیکر لوازم – در قسمت پایین – چپ

۳-کلید و فیوز(تغذیه های خروجی): در بالای سینی – پایین ردیف plc

نکته : در تابلو برق تمامی لوازم در هر ردیف از سمت چپ با راست چیده میشود.

۴-کنتاکتورها: زیر کلیدهای محافظ خود

۵-لوازم فرمان: مثل ساعت فرمان،رله،کنترل فاز،کنترل بار،تایمر و… در ردیف پایین کنتاکتورها

۶-ترانسفورماتورهای ولتاژ و ادوات حرارتی(هیتر): در پایینترین سطح سینی یا در کف تابلو

۷-فن دمنده:پایین بدنه ی تابلو(بغل یا روی درب)                 فن مکنده:بالای بدنه ی تابلو

۸-ترمینال:ورودی و خروجی تابلو،بستگی به جهت و مسیر کابلها در آن واحد دارد .

 

نکته:

چیدمان را میتوان به نحوه های مختلف انجام داد .در بالا (بند ۸)عاملی مهم و بسیار موثر درچیدمان است که ما دراینجا بصورت نرمال ، ورودی و خروجی ها را پایین تابلو در نظرمیگیریم:

طراحی و اجرای تابلو برق

تابلوی کنترل (plc)

جاسازی PLC , مینیاتوری,کنتاکتور و رله سلول ایستاده

طراحی و اجرای تابلو برق

تابلو توزیع

جاسازی کلید گردان وفیوز در تابلو

طراحی و اجرای تابلو برق

۳-اصول و استانداردهای چیدمان :

۱- تمامی قطعاتی که روی سینی مونتاژ قرار میگیرند،را ابتدا به روشی که در بالا گفته شد میچینیم.

۲- نسبت به نوع سیم کشی،آمپر لوازم وحدود سیمها ، کانال سیم کشی(داکت) را که در تابلو از نوع شیاردار است مشخص میکنیم.

توجه:

کانال باید دور تا دور تمامی لوازم (دورتادور سینی) و نیز بین هر ردیف به صورت افقیوعمودی کشیده شود.

۳- تمامی فضا های لازم در سیم کشی جهت فرم دهی سیم درنظر گرفته شود.

۴- داشتن فاصله مناسب بین برخی لوازم (کلید اتوماتیک،کنتاکتور،فیوز بکس و…) جهت عبور جریان هوا و جلوگیری از تاثیر گذاشتن گرمای قطعات بر یکدیگر.

۵- نصب فن و هیتر مناسب جهت تعادل دما در تابلو

۶- در نظر گرفتن فضای مناسب جهت ترمینالهای ورودی و خروجی

۷- در نظر گرفتن فضای مناسب جهت سربندی کابلهایی که از خارج تابلو می آیند

۸- در نظر گرفتن فضای مناسب جهت شمش کشی (درصورت نیاز به شمش)

۴- بدست آوردن ابعاد کلی تابلو :

حالا میتوانیم با اطلاعاتی که تا اینجا گفتیم ابعاد تابلو و نوع آنرا بدست آوریم.

چند نکته:

  • ابعادی را که تا اینجا بدست آوردیم ، ابعاد سینی مونتاژ است و باید به طول و عرض سینی حدود ۸ سانتیمتر بیافزاییم تا ابعاد کلی تابلو بدست آید.
  • ابعادی را که برای تابلو بدست آوردیم ، معمولا بایدبه اندازه استاندارد تابلو ها درآوریم:

 

ابعاد استاندارد تابلو دیواری

عرض*ارتفاع(cm)                                       عرض*ارتفاع

۲۵*۳۵                                                       ۵۰*۷۰

۳۰*۴۰                                                       ۶۰*۵۰

۴۰*۵۰                                                         ۷۰*۹۰

۶۰*۴۰                                                        ۸۰*۱۰۰

کا با عمق های مختلف ساخته می شود.

طراحی و اجرای تابلو برق

سلول های ایستاده

که نورمال آن ۲۰۰*۸۰*۸۰ و ۲۰۰*۸۰*۶۰ و ۲۰۰*۶۰*۶۰ میباشد

.طراحی و اجرای تابلو برق

وبه صورت نیمه ایستاده و با ارتفاع کمتر نیز ساخته میشوند.

 

سلول ایستاده زیتال ۲۰۰*۸۰*۸۰

طراحی و اجرای تابلو برق

سلول نیمه ایستاده بارانی

۳۰*۸۰*۱۲۰

طراحی و اجرای تابلو برق

 اجرا و مونتاژ تابلو برق

– اجرای شینه کشی

معمولا در تابلوهایی که جریان آن از ۱۲۵ آمپر بیشتر میباشد را شمش کشی(شینه کشی) میکنند.که معمولا به علت: حجم بالای سیم و کابل و آمپر بالا که استفاده از سیم ممکن نباشد مثلا دریک فاصله ی ۱۰ سانتیمتری بخواهیم کابل ۷۰ را خم کنیم،نداشتن انعطاف و تکان و …، از شمش مس استفاده میکنند.

 

اصول و استانداردهای شینه کشی:

  • تعداد سوراخ و تعداد پیچ برای اتصال کامل دو شمش به یکدیگر:

طراحی و اجرای تابلو برق

عرض شمش (mm)

تعداد و سایز پیچ ها ، جهت اتصال روی شینه اصلی

  • برای اتصال کامل دو شمش به یکدیگر، شمش فرعی(آمپر کمتر) ،حداقل به اندازه ی مربعی با همان عرض از سطح تماس باید به شمش اصلی متصل باشد.

– نحوه ی اتصال شمش ۵۰ به شمش ۸۰

 طراحی و اجرای تابلو برق

آمپرباسبار(شمش اصلی) که برای انشعاب دادن به لوازم دیگر انتخاب میشود،باید حدود ۱.۵برابر آمپر کلید اصلی باشد ،چون بر روی باسبار معمولا تعداد سوراخهای زیادی جهت انشعاب و اتصال به دیگر شمشها،ایجاد میشود،بنابراین سوراخ کاری باعث کم شدن سطح مقطع شمش میگردد.

۴-فاصله ی بین دو شمش غیرهمنام باید به اندازه عرض شمش باشد.مگردر جاهایی مثل کلیدهای اتوماتیک که فاصله ی دو فازغیرهمنام کمتر میباشد ،اگرموازی و احتمال اتصال دوشمش با یکدیگر، صفر باشد میتوانند بهم نزدیکتر باشند.

طراحی و اجرای تابلو برق

۵- خم شمش ها بهتراست در صورت امکان، زاویه، بازتر از ۹۰ درجه باشد.زیرا در قسمت خم شده،تراکم بار بیشتر ودرنتیجه مقاومت بالا میرود

طراحی و اجرای تابلو برق

۶- از خش افتادن روی سطح اتصال شمش و از سمباده زدن و سنگ گرفتن روی پیلیسه هایی که در اثر سوراخکاری ایجاد میشود جلوگیری کنید.این کار باعث میشود روی سطح ،چاله های هوایی ایجاد شود که باعث میشود جریان بخوبی عبور نکند.

۷- محل اتصال دو شمش را با مواد چربی گیرمانند تینر کاملا تمیز کنید.

۸- محل اتصال دو شمش را به گریس مخصوص آغشته کنید تا از سولفاته شدن در آن قسمت جلوگیری شود.

– محاسبه سطح مقطع شینه

 طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

 

**جدول انتخاب شمش مس

در جدول زیر فقط جریان شمش های رنگ نشده لحاظ شده است. زیرا منظور ازشمش های رنگ شده در جدولها ، رنگهای مخصوص میباشد که باعث عبور جریان بیشتر میشود ،نه رنگهای معمولی که برای رنگ آمیزی استفاده میشود و در ایران چنین رنگی موجود نمیباشد.

شمش دوبل
II
شمش تک
I
وزن
Kg/m
سطح مقطع
مفید
mm2
ابعاد
mm
۳۰۰A۱۷۰A۰.۳۹۶۴۴.۵۳*۱۵
۳۸۰A۲۲۰A۰.۵۲۹۵۹.۵۳*۲۰
۵۰۰A۲۹۵A۰.۸۸۲۹۹.۱۵*۲۰
۶۰۰A۳۵۰A۱.۱۱۱۲۴۵*۲۵
۷۰۰A۴۰۰A۱.۳۳۱۴۹۵*۳۰
۱۱۵۰A۶۲۵A۲.۶۶۲۹۸۱۰*۳۰
۹۰۰A۵۲۰A۱.۷۷۱۹۹۵*۴۰
۱۳۵۰A۷۶۰A۳.۵۵۳۹۹۱۰*۴۰
۱۱۰۰A۶۳۰A۲.۲۲۲۴۹۵*۵۰
۱۶۰۰A۹۲۰A۴.۴۴۴۹۹۱۰*۵۰
۱۲۵۰A۷۶۰A۲.۶۶۲۹۹۵*۶۰
۱۹۰۰A۱۰۶۰A۵.۳۳۵۹۹۱۰*۶۰
۱۷۰۰A۹۷۰A۳.۵۵۳۹۹۵*۸۰
۲۳۰۰A۱۳۸۰A۷.۱۱۷۹۹۱۰*۸۰
۲۸۰۰A۱۷۰۰A۸.۸۹۹۹۹۱۰*۱۰۰
۳۱۰۰A۲۰۰۰A۱۰.۷۱۲۰۰۱۰*۱۲۰

جریان عبوری از سمس مس HZ40-60 با درجه حرارت محیط °۳۰

 

– عوامل مهم در آرایش شینه ها

۱- درجه ی انعطاف پذیری شینه جهت عملکرد مورد نظر

۲- اهمیت بار و شرایط محیط (دما ، رطوبت ، آلودگیهای خاص)

۳- صرفه اقتصادی و نحوه عملکرد

۴- شرایط فنی

۵- تامین ، نگهداری و امنیت کارکنان

۶- سادگی طراحی و نصب

۷- پیش بینی توسعه

– فاصله هوایی شینه ها ( فاصله خزشی)

مینیمم فاصله ی خزشی نامی عایق شیشه یا سرامیک که بین فاز و زمین ، بین فازها و یا بین ترمینالهای قطب کلید قدرت از را بطه ی زیر بدست آید :

طراحی و اجرای تابلو برق

Lt:مینیمم فاصل ی خرشی نامی (mm)

aضریب عملی که با توجه عایق مطابق جدول ۳۱-۱

Lf:مینیمم فاصله خزشی نامی مطلبق جدول ۳۱-۲

U: ولتاژ نامی تابلو

KD:ضریب تصحیح برحسب مقدار متوسط قطر (Dm) مطابق مقادیر زیر:

طراحی و اجرای تابلو برق

نکته : اگر عایق بین فازها باشد،فاصله خزشی در ضریب ۳√ ضرب میشود(سه فاز)

جدول ۳۱-۱:ضریب عملی بر حسب عایق (a)

کاربرد عایقضریب عملی
بین فاز و زمین۰.۱
بین فازها۳√
بین کنتاکتهای باز یک کلید قدرت۰.۱

جدول ۳۱-۱:کمترین فاصله خزشی بر حسب آلودکی هوا(Lf)

درجه آلودگیکمترین فاصله خزشی نامی
mm/kv
فاصله خزشی
(آرک)
سبک۱۶≤۳.۵
متوسط۲۰≤۳.۵
سنگین۲۵≤ ۴
نیمه سنگین۳۱≤ ۴

≤ 4

اجرای سیم کشی

سیم کشی و وایرینگ یکی از مهمترین قسمتهای تابلو میباشد که نکات بسیار قابل توجه دارد که باید در یک تابلو برق رعایت شوند.ابتدا باید اصول واستاندارد نقشه های برق را بدانیم.

 

* بطور کلی دونوع نقشه وجود دارد

– نقشه مدار قدرت    

– نقشه مدارفرمان

 

-ویژگی های نقشه مدارقدرت               (طبق استاندارد DIN )

۱-نشان دادن نمای کلی و توزیع انرژی درسیستم

۲-مشخص کردن کلیه لوازم و تجهیزات الکتریکی از قبیل:کلید ، کنتاکتور ، فیوز و …

  • مشخص کردن توان،جریان،ولتاژ ودیگر مشخصات تجهیزات بکار رفته که در قسمت ۲اشاره کردیم
  • عداد و مورد مصرف هر خط از مدار

 

۵-مدار قدرت را به شیوه ی تک خطی هم رسم میکند، با این تفاوت که در این مدار بجای رسم هر سه فاز برای هر خط ، فقط یک خط رسم میکنند و تکفاز یا سه فاز بودن خط ها را با خطوط اوریب نشان میدهند(برای رسم ساده وخلاصه تر)

شکل

بطورکلی نقشه ی قدرت باید کلیات دقیق در مورد تابلو را به ما نشان دهد.

 

ویژگی های نقشه مدار فرمان                 (طبق استاندارد های DIN)

۱-رسم دقیق عملکرد فرمان سیستم

۲-رسم تمامی قسمتهایی که دارای فرمان میباشند،

مثلا در کنتاکتور فقط بوبین،کنتاکتهای باز و بسته و ولتاژ بوبین ،حائز اهمیت میباشند.

۳-نشان دادن تایم و تاخیرهای لازم برای عملکرد تایمر

۴-ارتباط مکانیکی با خط چین مشخص میشود.

طراحی و اجرای تابلو برق

۵-ارتباط الکتریکی با خطوط پر مشخص میشوند.

۶-جهت جریان واطلاعات از چپ به راست و از بالا به پایین میباشد.

۷-تعداد کنتاکت ونوع بوبین کنتاکتور(ولتاژ) در زیر علامت آن با ذکر شماره صفحه مشخص شود.

 

-نامگذاری تجهیزات با علائم (جدول) و حروف استاندارد نرمال(استانده) نمایش داده می شوند                                         (استاندارد DIN)

نوع وسیلهحروف
شناسایی
نوع وسیلهحروف
شناسایی
نوع وسیلهحروف
شناسایی
وسایل اندازه گیریPخازنCموتورM
کلید نیروQفیوزFژنراتورG
کلید فرمانSهشداردهندهHگرمایشE
ترمینالXکنتاکتورKولتگردانT

طراحی و اجرای تابلو برق

 

 

نمونه ی یک نقشه تک خطی و اطلاعات مورد توجه در آن

۱-خط اول- سمت چپ : ورودی با نمایش مشخصات ولتاژ تغذیه شبکه

  • ترانس جریان(۵-۳۰۰)
  • کلید اصلی (کلید انومانیک۶۳۰ آمپر)
  • فیوز و سیگنتل ورودی (سه فاز)

۲-خط های خورجی (کیلید مینیاتوری)

  • سه فاز یا تکفاز بودن هر خط (RTS)
  • ترمینالهای خروجی
  • نوع مصرف هر خط (Heater & Lighting) )
  • سایر کابلها, ارت و تول

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

 

اصول استانداردهای سیم کشی:     برگرفته از استاندارد (VDE)

۱-تمامی اتصالات و بخصوص سیم هایی که از باسبار منشعب میشوند باید با سرسیم مخصوص و کابلشو پرس شده وتوسط پیچ مهره به هم متصل شوند.

۲- سیمهای مورد استفاده برای ترانسفورماتورهای ولتاژ ، حدود ۲ رنج بالا تر گرفته شوند.

مثلاً برای ترانس جریان و ترانس v24-220 با جریان ۱۰ آمپر ,حداقل سیم ۲.۵ گرفته شود.

۳- فضای داخل کانال سیم کشی ،حدود ۵/۱ حالی باشد.

۴-سیمهایی که در کانال نیستند و باز هستند باید طوری فرم دهی شوند که در هنگام گرم شدن ویا تکان خوردن ،به بدنه و دیگرلوازم اتصال نکند.

۵-تمامی سیمهای داخل تابلو باید دارای فیوز مناسب باشند.

۶- تمامی قسمتهای لخت و برقدار باید عایق شوند تااز تماس آن با بدن جلوگیری شود.

۷- از خم کردن سیم های افشان بصورت تیز ویا ۹۰ درجه خودداری کنید، بلکه آنرا بصورت گرد خم کنید.ویا در فاصله های کوتاه آنرا بشکلs درآورید.

۸- در تابلو برق ،ولتاژ سیم ها باید با رنگ بندی از هم متمایز شوند.

مثلا ۲۲۰ ولت با رنگ قرمز یا مشکی و ۲۴ ولت با رنگ آبی یا سبز

۹- طول مسیر کابل یا سیم رابطه ی مستقیم با جریان و ولتاژ دارد و باعث افت ولتاژ میشود که حتما باید در محاسبه ی کابل آنرا در نظر بگیریم. ابتدا افت ولتاژ را حساب کرده و سپس در فرمول ۵ قرار میدهیم.

 

محاسبه افت واتاژ

طراحی و اجرای تابلو برق

۱۰- همانطور که در بالا هم گفتیم برای محاسبه ی سطح مقطع کابل به این صورت عمل میکنیم:

میکنیم:
-۱ میزان افت ولتاژ از رابطه ی شماره ۴ بدست می آوریم
-۲ طول کابل ومسافت آنرا تا مصرف کننده حساب میکنیم
-۳ اعداد بدست آمده را در فرمول ۵ میگذاریم

طراحی و اجرای تابلو برق

– با کمی ابتکار میتوانید فرمولها را ساده کنید و اعداد ثابت را ضرب کنید تا فرمول خلاصه و مفید بدست آید تا در سرعت محاسبه به شما کمک کند.

۱۱- سیمهای مورد استفاده جهت مصارف فرعی تابلو مانند چراغ سیگنال،فن،روشنایی تابلو که تغذیه ی فیوز آنها مستقیما از باسبار گرفته میشود ، حداقل سیم ۲.۵ گرفته شود.

میکنیم: -1 میزان افت ولتاژ از رابطه ی شماره 4 بدست می آوریم -2 طول کابل ومسافت آنرا تا مصرف کننده حساب میکنیم -3 اعداد بدست آمده را در فرمول 5 میگذاریم

– و ضمنا در این قسمت از مدار، طول سیم باید کوتاه ترین فاصله را داشته باشد.

زیرا سیم دارای محافظ نیست ونیز اتصال سیم فقط بوسیله ی پیچ و مهره امکان پذیر میباشد.

۱۲- سیمهای لوازم حرارتی و پر مصرف مانند هیتر ،را باید حدود ۲ رنج بیشتر بگیریم.

طراحی و اجرای تابلو برق

نحوه ی سیم کشی وعملکرد برخی لوازم

در این قسمت نحوه ی سیم کشی برخی لوازم را که در کتابهای برق ، کمتر ذکر شده استرا برای شما بیان میکنیم.

 

کنترل بار

این قطعه از نظر کارایی همانند بیمتال میباشد و میتواند بجای آن ،در مدار قرار گیرد ،یعنی محافظت از موتور در مقابل بار یا جریان اضافه. فقط تفاوت آن با بیمتال در نحوه عملکرد است.در بی متال ،بار اضافه بصورت مکانیکی (دو فلز) وتاثیر حرارتی خط بر آن تشخیص داده میشود ولی در کنترل بار،بارجاری در سیم توسط سیم پیچ کوچکی (ترانس جریان)، سنجیده میشود و بصورت سیگنال الکتریکی به کنتاکتهای آن فرمان قطع میدهد.

طراحی و اجرای تابلو برق

بیمتال الکترونیکی

همان بیمتال است ، ولی عملکرد الکترونیکی دارد.

مورد مصرف : در برخی موتورها ،جریان راه انداز یا اولیه آن بالاتر ازحد معمول است وزمان بیشتر میبرد تا به دور نامی برسد .

این نوع بیمتال (مثلا کلاس ۲۰ ) ،هنگام استارت موتور ، ۲۰ ثانیه به موتور زمان میدهد تا به جریان نرمال خود برسد ،بعدازتایم ،بیمتال آن عمل میکند.

ضمنا دارای گستره ی جریان بیشتری نسبت به بیمتال معمولی میباشد.(مثلاً A50-12.5) نصب آن مانند بیمتال میباشد فقط در برخی ،تغذیه(A1-A2) ۲۲۰v~

هم نیاز است.

تایمر ها

تایمر بطور کلی دو نوع است ۱- on delay     ۲-off delay

۱- on delay : عملکرد آن به محض برقدار شدن بوبین ، شروع میشود

۲- off delay : عملکرد آن به محض قطع کردن برق از بوبین ، شروع میشود.

سه فاکتور اصلی در تایمر : بوبین – تایم – کنتاکت

یعنی بسته به نوع و کاربردآن درمدار ،عملکردهر یک از آنها تعیین میشود.

طراحی و اجرای تابلو برق

همین مراحل برای off delay هم وجود دارد:”با قطع رق بوبین”را با عبارت اول مثالهای بالا ،عوض کنید.

به علت گستردگی تایمرها ونوع عملکرد آنها ،در کتابهای بعدی بیشتر به آن می پردازیم.

تایمر بادی 

این تایمر عملکرد مکانیکی دارد(بوبین الکتریکی ندارد) یعنی مانند کنتاکت کمکی روی کنتاکتور قرارمیگیرد وتوسط اهرمی که به آن متصل است ، کار بوبین را انجام میدهد.

طراحی و اجرای تابلو برق

کنترل فاز 

فقط در سه فاز کاربرد دارد وهمانطور که از نامش پیدااست وظایف زیر را بر عهده دارد:

۱- در صورت قطع یکی از فازها (دوفازشدن) ، فرمان قطع میدهد.

۲-در صورت افت ولتاژ شبکه از حد مجا مثلاً:(۳۶۰v) , فرمان قطع میدهد

(<U)over voltage

۳-در صورت بالا رفتن ولتاژ از حد مجاز مثلاً(۳۶۰v) ,فرمان قطع میدهد. over voltage(U>)

۴-در صورت اختلال درصد تقارن فاز ، فرمان قطع میدهد .

طراحی و اجرای تابلو برق

گروه ۳
آلومینیوم
گروه ۳
مس
گروه ۲
آلومینیوم
گروه ۲
مس
گروه ۱
آلومینیوم
گروه ۱
مس
سطح مقطع
mm2
--
--
--
۱۶
۲۰
۲۵
--
--
--
۱۳
۱۶
۲۰
--
--
--
--
۱۲
۱۶
۰/۷۵
۱
۱/۵
۰/۷۵
۱
۱/۵
۲۷
۳۵
۵
۳۴
۴۵
۸۷
۲۱
۲۹
۳۷
۲۷
۳۶
۴۷
۱۶
۲۱
۲۷
۲۱
۲۷
۳۵
۲/۵
۴
۶
۶۱
۸۲
۱۰۷
۷۸
۱۰۴
۱۳۷
۵۱
۶۸
۹۰
۶۵
۸۷
۱۱۵
۳۸
۵۱
۶۹
۴۸
۶۵
۸۸
۱۰
۱۶
۲۵
۱۳۲
۱۶۵
۲۰۵
۱۶۸
۲۱۰
۲۶۰
۱۱۲
۱۴۰
۱۷۳
۱۴۳
۱۷۸
۲۲۰
۸۶
۱۱۰
--
۱۱۰
۱۴۰
۱۷۵
۳۵
۵۰
۷۰
۲۴۵
۲۸۵
۳۳۰
۳۱۰
۳۶۵
۴۱۵
۲۱۰
۲۴۵
۲۸۰
۲۶۵
۳۱۰
۳۵۵
--
--
--
۲۱۰
۲۵۰
--
۹۵
۱۲۰
۱۵۰
۳۷۵
۴۴۰
۵۱۰
۴۷۵
۵۶۰
۶۴۵
۳۲۰
۳۸۰
۵۳۴
۴۰۵
۴۸۰
۵۵۵
--
--
--
--
--
--
۱۸۵
۲۴۰
۳۰۰
۶۰۵
۶۹۰
۷۷۰
۸۸۰
--
--
--
--
--
--
--
--
۴۰۰
۵۰۰

 

* انشعاب و توزیع جریان

مطلب مهمی که در تابلو برق وجود دارد رعایت اصول توزیع جریان میباشد.زیرا دانستن این موضوع هم از نظر فنی و هم از نظر اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. حال میخواهیم تعدادی خروجی برای تغذیه ی فیوز ،در نظر بگیریم.بنابراین باید بدانیم که چه سیمهایی برای هر قسمت از مدار نیاز است. در ادامه متوجه خواهید شد که چقدر از نظر اقتصادی این مطلب مهم میباشد.

طراحی و اجرای تابلو برق

 

اصول و استانداردهای توزیع انرژی                   استاندارد(VDE)

۱-فیوز FT یا فیوز اول خط باید هم در مقابل اضافه بار و هم در مقابل اتصال کوتاه مقاومت کند.

طراحی و اجرای تابلو برق

۲- فیوزکندکار قبل و بعد کنتور باید از یک نوع و با اختلاف یک پله نسبت بهم باشد.

اگرفیوز تند کار باشد اختلاف ، دو پله باید باشد.

طراحی و اجرای تابلو برق

۳-فیوز کند کار ، قبل از فیوز تندکار قرار میگیرد و حداقل دو رنج بالاتر.

طراحی و اجرای تابلو برق

۴- سیم کشی پله ای:یعنی رنج سیم هرقسمت ازمدار فقط به اندازه جریان لازم آن قسمت بصورت پله ای کم شود.که چنانچه سیم با مقطع کوچکتر و به طول یک مترباشد، در صورتی که فیوز اول ، حداکثر ۳ پله بالاتر از فیوز لازم جهت محافظت سیم دوم باشد، سیم دوم ، فیوز نیاز ندارد.

مانند کابلکشی دور یک کارگاه وانشعاب توسط جعبه تقسیم.

 

۵- سیم کشی و فیوز بندی پله ای (با سطح مقطع های مختلف) ، باید طوری انجام گیرد که درصورت پیش آمدن عیب ،فقط فیوزی که قبل از سیم معیوب است عمل کند.

طراحی و اجرای تابلو برق

۶-در خط های پله ای ، در هر مرحله که سطح مقطع سیم کمتر میشود ، باید یک فیوز محافظ داشته باشد.

طراحی و اجرای تابلو برق

 

سطح مقطع سیم های انشعابی

در شکل زیر میخواهیم سطح مقطع هرقسمت از سیم ها را به اندازه ی لازم بدست آوریم . چون اگر این مطالب را ندانیم ، یا از نظر فنی به مشکل برمیخوریم ویا متحمل مبالغ زیاد جهت تهیه ی سیم و کابل میشویم. چون در یک کارخانه مقدار و متراژ بسیار زیادی کابل نیاز است.

نکته: کلا این نوع مطالب و محاسبات به طور کلی میباشد، مثلا در هر واحدهای صنعتی مختلف ، در مناطق مختلف ، درشرایط مختلف ، مقادیر ثابت ما در فرمولها مثل ولتاژ،کسینوس فی،جریان،افت ولتاژ وحتی در کابلها و شمش ها (میزان خلوص و ضریب هدایت مس) با هم تفاوت دارد. ما سعی کردیم مطالب کلیدی و ضروری ودر شرایط معمول را که خود تجربه کردیم ، به کمک کتب مختلف برق و استانداردهای مرتبط موجود را در این مجموعه ذکر کنیم مثلا فقط در مورد همین بحث انشعاب ،فرمولها و محاسبات زیادی (برای شرایط مختلف) وجود دارد.پس با داشتن اطلاعات این کتاب و با کمی تجربه به مرور خواهید فهمید که این تفاوت ها را چگونه و با چه روشی باید در محاسبات وارد کرد.

طراحی و اجرای تابلو برق

۱

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

۲- در خطوط سه فاز و شرایط مساوی توزیع بار،ولتاژو جریان مساوی در هر خط از مدار به کمک فرمول زیر بدست می آید.

طراحی و اجرای تابلو برق

۳-در خطوط تکفاز(دوسیمه) که افت ولتاژ مساوی و سطح مقطع های متفاوت(پله ای) میباشد، افت ولتاژ، برتعداد قسمتها تقسیم میشود.

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

طراحی و اجرای تابلو برق

 

محاسبه خازن (اصلاح ضریب قدرت)

در واحدهای صنعتی چون عمده مصرف آنها بصورت سلفی میباشد،لذا علاوه بر توان اکتیو،توان راکتیو نیز مصرف میشود.در نتیجه باعث بالا رفتن جریان خط و همچنین باعث افزایش تلفات و کوچک شدن ضریب قدرت میشود .

لذا به خاطر کم کردن جریان خط ، افت ولتاژ ، بالا بردن ضریب قدرت و در نتیجه جبران توان راکتیو ، از خازن استفاده میشود.به این عمل اصلاح ضریب قدرت میگویند.

 

** روش ساده برای محاسبه خازن

به کمک جدول صفحه بعد میتوانیم بصورت زیرعمل کنیم :

۱- ابتدا اطلاعات مربوط به مصرف کلی واحد صنعتی را بدست می آوریم:

توان کلی P را به KW:                        (ACTUAL POWER)

۲-سپس مقدار ضریب کسینوس فی را در آن واحد صنعتی بدست می آوریم:

(ACTUAL COSφ)

۳- مقدار کسینوس فی لازم را که میخواهیم ، توسط خازن به آن برسیم:

که نورمال آن عدد ۱ است.           (TARGET COSφ)

۴ حال کافیست این اعداد بدست آمده را در جدول قرار دهیم تا مقدار خازن مورد نیاز (به کیلووار (k.var بدست آید.

 

* توجه :

مقدار بدست آمده بصورت دقیق میباشد، بهتراست موارد زیر را که بصورت تجربی ،سازندگان تابلو برق انجام میدهند را لحاظ کنید:

۱- به علت گرما و حرارت بالا که در اثر شارژ و دشارژ شدن خازنها تولید میشود ازسیستم تهویه ی مناسب (فن ، ترموستات و فیلتر) ،حتما استفاده کنید.

۲-به دلیل گرمای بالا و تبادل جریان دائم (از خازن به شبکه واز شبکه به خازن) ،سیم های مورد استفاده را درخازن حدود یک یا دو رنج بالاتر انتخاب کنید.

۳- به دلایل فوق کنتاکتور راهم یک یا دو رنج بالاتر در نظر بگیرید.

۴-بین خازنها حتما فاصله ی مناسبی جهت سیرکوله هوا در نظر بگیرید.

۵-از مقدار خازنی که توسط جدول ، بدست آمد بهتر است حدود ۲۰ % ، بیشتر بگیریم.

۶- در کارخانه ها چون در آینده ،احتمال توسعه دادن وجود دارد ، پیش بینی حدود خازن مورد نیاز را بکنید.

۷- در کارخانه هایی که ولتاژ آنها دارای هارمونیک میباشد ، حتما خازنهای ۴۰۰ ولت را به همراه فیلترهای مخصوص(راکتور) نصب کنید وگرنه ،صدمات مالی و جانی زیادی را متحمل میشوید.( استفاده از جریان DC در کارخانه ، عامل مهمی برای ایجاد هارمونیک میباشد.

 

-با مثالی که درجدول گفته شده محاسبه بسیار آسان میباشد:

دریک واحدصنعتی ،توان کلی ۱۰۰w و کسینوس فی ۰.۶۵ می باشد.حال می خواهیم فی را به ۰.۹۵ برسانیم:

طراحی و اجرای تابلو برق

نمای پشت تابلو استفاده از فیلترھای ھارمونیک برای خازن ھا:

طراحی و اجرای تابلو برق

 

نقشه فرمان بانک خازن

طراحی و اجرای تابلو برق

 

اطلاعات و جدول های پرکاربرد و مهم:

 

جدول-انواع حفاظت (درجه حفاظتی)

جدول-جریان سیم در دماھای مختلف محیط

جدول-قطر گلند و لوله ھای فولادی حامل سیم

جدول-اطلاعات مفید درمورد سیمھای افشان

مفھوم رنگ بندی شستی ھای فرمان و ھشداردھن (DIN)

 

 

انواع حفاظت (درجه حفاظتی)       استاندارد (VDE)

طراحی و اجرای تابلو برق

 

مانند IP44 – IP46 – IP و .

 

جریان سیم ها نسبت به درجه حرارت محیط (c°)

در جدولها ،استاندارد سیم ها و جریان عبوری از آن دردمای ° ۲۵ تعیین میشود.

حال اگر دمای محیط بالاتر برود ، جریان مجاز سیم ها کم میشود.

طبق جدول زیرنسبت به درجه حرارت محیط،جریان سیم ها انتخاب میشوند.

 طراحی و اجرای تابلو برق

 

 

 

قطر گلند و لوله های فولادی حامل سیم

 طراحی و اجرای تابلو برق

 

اطلاعاتی در مورد انتخاب سیم های افشان

– تعداد رشته ها وسایز هر رشته دریک سیم

– وزن خالص مس و وزن کلی

طراحی و اجرای تابلو برق

 

مفھوم رنگ بندی شستی ھای فرمان و ھشداردھنده

 طراحی و اجرای تابلو برق

 

 طراحی و اجرای تابلو برق

تابلو (CHANGE OVER) جهت برق شهری – ژنراتور

-با شستی و چراغهای سیگنال طبق رنگبندی

-نشانگرهای ولت ، آمپر و فرکانس

 طراحی و اجرای تابلو برق

 

تابلو کنترل ( PLC)

در این نوع تابلوها ، وظیفه ی کنترل و فرمان کل سیستم و موتورها توسط ( PLC) انجام PLC در این نوع تابلوها ، وظیفه ی کنترل و فرمان کل سیستم و موتورها توسط

میگیرد.

به این صورت که:

ابتدا ، قسمت کنترلی و فرمان دهنده اعم از تایم استارت موتورها ، اولویت بندی موتورها ، میکروسوییچها (ورودی) ، استارت گروهی یک مجموعه ، استارت فیدبک و هر سیستمی که طبق نیاز ،تعریف میشوند تماما توسط برنامه نویسی با نرم افزار مخصوص در کامپیوتر نوشته می شود و در CPU یا مغز PLC ذخیره می گردد.

سپس ااز خروجیهای PLC به کنتاکتور های قدرت , فرمان داده می شود.

طراحی و اجرای تابلو برق

درایوهای کنترل دور موتور
برای کنترل کردن سرعت الکتروموتورها ، استفاده میشود به این معنا که درایو ها ، توسط
تنظیم پارامترهای ولتاژ ،جریان و فرکانس ،دور موتور را کنترل میکنند.
درایوها از صفر تا چندین برابر دور نامی موتور را میتوانند کنترل کنند .

 طراحی و اجرای تابلو برق

نصب کلید فیوزهای ۱۶۰ آمپر به صورت عمودی (جهت سادگی نصب و کارایی)

 طراحی و اجرای تابلو برق

 نمونه ای از شینه کشی تابلو توزیع

پیشنهاد میکنم از مطالب زیر دیدن کنید

تفکیک محصولات آبادیزل

با استفاده از بخش زیر میتوانید محصولات آبادیزل را که بر اساس تفکیک محصولات مشخص شده مشاهده کنید.